کاربرد خمکاری ورق فلزی

خمکاری ورق‌ فلزی ، یک فرآیند ساخت به‌حساب می‌آید که این فرآیند با دستگاه‌های پرس برک انجام می‌شود.

این ماشین‌آلات عملیات خم‌کاری را به ضخامت چند میلی‌متر تا قطعاتی به طول چند ده متر روی ورقه‌ای فلزی انجام می‌دهند.

دستگاه پرس برک سی‌ان‌سی به دو شکل است که به اصطلاح داون فرمینگ و آپ فرمینگ گفته می‌شوند؛ ورق فلزی خم‌شده ی حاصل از این دو روش یکسان است و در هیچ محدودیتی از نظر نوع قطعه کار و طرح نخواهد داشت. (پرس برک چیست)

خم‌کاری یکی از روش‌های فرم دهی انواع ورق‌های فلزی است که به دلیل ایجاد خم در قطعات استفاده می‌شود.

کاهش خطاهای مونتاژ قطعات و افزایش دقت در محل خمکاری از جمله مزایای خمکاری است؛ از طرفی در بیشتر مواقع مشکل برگشت فنری را نیز می‌توان با استفاده از روش خم‌کاری با ماشین‌آلات پیشرفته از بین برد.

در این مقاله با فرایند خمکاری ورق فلزی، کاربردها و انواع دستگاه‌های این روش آشنا می‌شوید.

فرآیند خمکاری ورق فلزی چگونه انجام می‌شود؟

به طور کلی فرآیند خمکاری انواع ورق‌ فلزی ذبه نوع قطعه کار، ابعاد و ضخامت آنها بستگی دارد؛ همچنین پارامترهایی مانند سایز، شعاع، زاویه، انحنا و مکان خم روی قطعه کارها در این فرایند اهمیت دارد.

یکی از پرکاربردترین دستگاه‌ها و تجهیزات مختلف برای برش و خمکاری ورقه‌ای فلزی، دستگاه CNC پرس برک است؛ بنابراین فرآیند خمکاری در صنعت بنام عملیات شکل‌دهی پرس برک نیز معروف است. پرس برک‌ها در ابعاد و سایزهای متنوعی در بازار موجود هستند.

کاربرد خمکاری ورق فلزی

امروزه استفاده از خمکاری ورق فلزی با دستگاه برک خم در صنایع بسیار مختلفی کاربرد دارد؛ زیرا در صورت نبود چنین فعالیت‌هایی ادامه ی کار این‌گونه صنایع با مشکل مواجه خواهد شد.

در این بخش به برخی از کاربردهای خمکاری اشاره می‌کنیم:

• خودروسازی
• ساختمان‌سازی
• کشتی‌سازی
• کارخانه‌ها
• کشاورزی
• دامداری

برای مطالعه مقاله خمکاری ورق نازک را روی لینک مقاله کلیک کنید.

انواع دستگاه‌های خمکاری ورق فلزی

امروزه جهت انجام عمل خمکاری مختلفی انجام می‌شود که در ادامه به معرفی آنها می‌پردازیم.

• دستگاه خم کن به‌صورت دستی

دستگاه خم کن دستی یکی از نمونه‌های پرکاربرد در زمینه خمکاری ورق فلزی است که همچنان افراد زیادی در کشور از این‌گونه دستگاه‌ها برای عمل خمکاری استفاده می‌کنند.

از دستگاه‌های خم کن دستی معمولا برای مواردی استفاده می‌شود که به انحنای محدود نیاز داشته باشند.

ساختار دستگاه‌های دستی به‌گونه‌ای است که از مکانیزم پیچ‌ومهره به‌منظور محکم نمودن ورق‌های فلزی در میان فک‌های ثابت و متحرک استفاده می‌شود.

همچنین از وزنه‌ای در انتهای فک ثابت برای خنثی نمودن نیروی وارد شده از سمت فک متحرک به ثابت استفاده می‌شود که به این وزنه، وزنه تعادل گفته می‌شود؛ معمولا خمکاری به شکل دستی در ورق‌های فلزی با ضخامت کم کاربرد دارد.

• دستگاه خم کن ستونی

یکی دیگر از دستگاه‌های موجود جهت خمکاری ورق فلزی، دستگاه خم کن ستونی است که نمونه‌های زیادی از آن در ابعاد و اندازه‌های مختلف تولید شده‌اند.

تولیدکنندگان این دستگاه در طراحی ساختار و بدنه آن از دو فک ثابت و متحرک استفاده کرده‌اند که فک متحرک به کمک استفاده از دکمه و یا دسته مخصوص به‌طرف پایین حرکت کرده است؛ سپس بعد از تماس با ورق فلزی آن را خم خواهد کرد. همچنین در قسمت ساختمان این دستگاه از یک صفحه گردان استفاده شده که وظیفه اصلی این صفحه خمکاری ورق‌های فلزی است. برای مطالعه مقاله پرس برک ارزان روی لینک کلیک کنید.

علاوه‌برآن در قسمت صفحه گردان جهت افزایش نیرو برای خمکاری ، از دو عدد وزنه بهره‌گیری شده است.

در بخش فک ثابت دستگاه خم کن ستونی از دسته‌ای جهت تنظیم میزان ضخامت ورق فلزی استفاده شده است که می‌توان به‌سادگی با کمک آن، دستگاه را برای ورق‌های گوناگون با ضخامت‌های متفاوت تنظیم کرد.

• دستگاه خم کن برقی

دستگاه خم کن برقی یکی دیگر از دستگاه‌های موجود برای انجام عملیات خمکاری ورق‌های فلزی است که امروزه استفاده از این دستگاه در میان افراد با استقبال خوبی روبرو شده است.

نحوه کار دستگاه خم کن برقی با دو دستگاه نام برده قبلی، مشابه است و تنها تفاوت آن استفاده از نیروی موتور الکتریکی جهت انجام عمل خمکاری است.

با استفاده از نمونه برقی دستگاه‌های خم کن می‌توان به سادگی تنها با فشردن یک کلید ورقه‌های فلزی را می‌توان خم کرد.

نکات خمکاری ورق فلزی

در بیشتر موارد، در طول عملیات خمکاری ضخامت ورق‌های فلزی تغییری نخواهد کرد؛ البته به دلیل کشش ایجاد شده هنگام خمکاری، ممکن است در پاره‌ای از موارد ضخامت قسمتی از ورق فلزی تغییر ناچیزی داشته باشد.

در خم‌کاری ورق فلزی، ممکن است در اثر بی‌دقتی، در ورق‌های فلزی چین‌خوردگی یا ترک‌خوردگی ایجاد شود؛ بنابراین محاسبه دقیق مقدار فشار وارد شده توسط پانچ با درنظرگرفتن ضخامت ورق و شکل موردنظر خمش، قبل از خمکاری، ضروری است و از بروز اشتباهات احتمالی هنگام انجام عملیان جلوگیری خواهد کرد.